Dit boek wil je al in huis halen puur om de schitterende kaft. Metamorfose neemt je mee op een visuele en inhoudelijke reis door het dierenrijk — of beter gezegd: door het “dierenrijker”, zoals de auteur het zo mooi noemt. Het richt zich op dieren die in de loop van hun leven drastisch van vorm veranderen. Zo leer je bijvoorbeeld dat sommige vlinders, voor ze hun vleugels krijgen, wel vier of vijf rupsenstadia doormaken en daarna nog een popstadium kennen.

Het boek is overzichtelijk opgebouwd in verschillende thematische categorieën van metamorfoses. Die hebben originele en tot de verbeelding sprekende namen, zoals Zwerfkinderen, Gekleed op het seizoen, Flitsveranderaars, Jongens en mannen en Pyjamakinderen. Elke categorie wordt kort toegelicht en geïllustreerd met enkele voorbeelden. Daarna krijgt een selectie dieren een dubbele pagina waarop hun volledige transformatie wordt besproken.

Bekende dieren zoals de kwal, het lieveheersbeestje en de panda passeren de revue, maar ook minder bekende soorten zoals de cicade en de hermelijnvlinder komen aan bod. Elke pagina is prachtig geïllustreerd met kunstzinnige tekeningen die de verschillende levensvormen van het dier tonen. De pagina’s hebben een vaste structuur: per levensfase is er een aparte alinea, een kader met kerninformatie (zoals de wetenschappelijke naam en het leefgebied), en onderaan een leuk weetje dat het geheel luchtig maakt.

Een klein minpunt is dat de illustraties soms wat afwijken van de werkelijkheid: de kleuren zijn niet altijd natuurgetrouw, en het is niet altijd duidelijk welke tekening bij welke fase hoort. Toch doet dat weinig af aan de charme en de educatieve waarde van het boek. Helemaal achterin vind je bovendien een handig register én een mooie toelichting over hoe illustrator Merlijne Marell haar werk tot stand heeft gebracht.

Metamorfose is een absolute aanrader — zowel qua uiterlijk als qua inhoud. Het is een boek om in te bladeren, om te bewonderen, en telkens weer iets nieuws in te ontdekken. Perfect voor nieuwsgierige kinderen én volwassenen met een hart voor natuur.

Het dierenrijk steekt vernuftig in elkaar, daarover gaan de boeken van Geert-Jan Roebers. Na titels als Soortenschat (een kindercanon over de natuur), Briljante planten (over het plantenrijk) en Paddenstoel & co stort hij zich in Metamorfose op de gedaantewisseling.

Je kijkt je ogen uit in dit grootformaat boek, waarin de dieren steeds weer van vorm veranderen. De bromvlieg ontwikkelt zich van een bleke made tot een vliegend juweel. De bij verandert van een hulpeloos wurmpje in een zonnig gele werkster. De krab wurmt zich na veel vervellingen uit een larve tevoorschijn. Het is een wonderlijk schouwspel dat door Merlijne Marell prachtig is gevangen in linosneden.

De gedaanteverwisseling van elke diersoort wordt steeds op een spread beschreven. Zo perst de libel langwerpige eitjes uit die zich nestelen in waterplanten. Ze groeien uit tot larven met een geheim moordwapen: een hydraulisch uitklapbare onderlip met een grijptang aan het uiteinde. Na het verorberen van een heleboel kikkervisjes en zo'n keer of tien vervellen, klimt de dikke larve langs een rietstengel omhoog en perst zichzelf open. Even oppompen, uitharden en klaar is de libel. Als een straaljager vliegt hij door het luchtruim.

Ook de oorkwal is een bijzonder dier. De larven zwemmen tollend rond in zee op zoek naar een beschut plekje. Daar plakken ze vast aan de bodem en veranderen in een poliep, die uitgroeit tot een toren vol wapperende schotels. Het zijn de kleine kwalletjes, die afbreken en wegzwemmen.

Geert-Jan Roebers schrijft aansprekend en heeft een vaardige pen. Hij is van huis uit bioloog en schrijft al decennialang over de natuur voor kinderen in tijdschriften, boeken en voor televisie. Sinds De grondel & de garnaal (2018) werkt hij intensief samen met illustratoren en vormgevers.

Het resultaat is hoogwaardige non-fictie. Briljante planten, dat hij maakte samen met Margot Westermann, leverde hem een Zilveren Griffel op. Paddenstoel & co werd vorig jaar zelfs dubbel bekroond: met een Zilveren Griffel voor de tekst en een Zilveren Penseel voor de illustraties van Wendy Panders.

Metamorfose is weer van datzelfde niveau. Niet alleen de verhalen in dit boek zijn betoverend, ook de samenwerking met Merlijne Marell is zeer geslaagd. Marell verbeeldt de dieren en hun gedaantewisselingen zacht en kleurrijk. Van de aaibare zeventienjaarscicade, tot de eendagsvlieg die uitvliegt in een sierlijke Jugendstilprent. De linosneden vallen op door hun fraaie composities en warme kleuren.

Achter in het boek wordt uitgelegd hoe ze dat effect bereikt. Door verschillende drukgangen met inkt stapelen de kleuren zich op en smelten samen. Zo krijgt het lieveheersbeestje zijn helderrode vleugels en het pandajong een wollige roze pels.